Trang chủ » Việt Nam Cộng Hoà (Trang 7)

Category Archives: Việt Nam Cộng Hoà

Bức Tường Đá Đen ‘The Wall of Heals’ đến North Texas—Đinh Yên Thảo

TìmBạnCũ

Tìm bạn cũ (Hình: Đinh Yên Thảo

Đã đi qua khoảng 600 thành phố lớn nhỏ khắp nước Mỹ, bức tường đá đen The Wall that Heals đã về đến thành phố Garland, nơi tập trung đông đúc người gốc Việt tại Dallas, Texas. Đây là bức tường di động mô phỏng theo tượng đài tưởng niệm hơn 58 ngàn binh lính Hoa Kỳ tử nạn trong chiến tranh Việt Nam và vinh danh ba triệu lính Mỹ từng tham chiến tại Việt Nam, đặt tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn. Bức tường ắt đã mang lại nhiều cảm xúc cho những người trực tiếp hay gián tiếp can dự vào cuộc chiến Việt Nam đến viếng.

Hình ảnh người đàn ông mang chiếc nón lưỡi trai có hàng chữ “Cựu chiến binh Việt Nam” đang tìm và tô tên một đồng đội nào đó của mình trên bức tường đá đen đập vào mắt, đã gây trong tôi một sự xúc động tức thời. Ông không phải là người duy nhất làm điều này vì có những người khác cũng đang dò tìm hay tô tên môt ai đó, có lẽ thân nhân của họnhững người đã nằm xuống trên mảnh đất Việt Nam xa xôi. Của trên dưới 50 năm trước. Vậy mà cuộc chiến đã chấm dứt gần nửa thế kỷ rồi sao?

Không mang những chiếc áo khoác có những hàng chữ liên quan đến Việt Nam như nhiều người cựu chiến binh khác đang đứng trò chuyện quanh đó, người chiến binh già gốc Mexico mang kính đen, nón lưỡi trai có thêu chữ “Vietnam Veteran” tên Rodriguez trông khá rắn chắc và khoẻ mạnh ở độ tuổi của ông. Rodriguez điềm đạm nhưng thân thiện, từng là một lính thủy quân lục chiến, 18 tuổi nhập ngũ và sang Việt Nam, phục vụ tại chiến trường Quảng Trị vào năm 1969. Con gái tôi hỏi ông bị quân dịch hay tình nguyện gia nhập quân đội. “Tôi tình nguyện”- ông trả lời. “Tại sao?” – con gái tôi hỏi tiếp, cô bé học lớp báo chí trong trường được đôi năm nay nên đã khá dạn dĩ để đặt câu hỏi và tiếp tục câu chuyện. Ông trả lời rất tự nhiên, “Quốc gia cần thì mình tham gia, có đúng không?”. Tôi gật đầu. Đất nước này là quê hương của ông, là nơi ông lớn lên, sống và phục vụ cho nó. Như bạn, như tôi, như con cái chúng ta, bất kể màu da nào. Trên bức tường kia ắt có hàng trăm cái tên họ như ông.

Chiến trường Quảng Trị khốc liệt, lại là Thủy Quân Lục Chiến nên ắt giao tranh nhiều. Tôi hỏi có bao nhiêu đồng đội của ông đã nằm xuống. Ông lắc đầu không nhớ. Người ông vừa tô tên trên bức tường là một người bạn láng giềng cùng nhập ngũ với ông. Rồi nằm xuống đâu đó tại Việt Nam, cùng với một người bạn khác mà ông đã dò tìm. Chúng tôi khá xúc động khi nghe ông kể thêm rằng, khi những người lính trẻ trúng đạn, lúc nào cũng kêu mẹ. Ông nói thêm, “có lẽ con trai luôn thương mẹ”. Quả thật, người lính trẻ chỉ vừa rời trung học, còn nhớ bữa cơm gia đình với mẹ, với cha đã vội đối diện với sợi tơ của hai bờ tử sinh. Rồi nằm xuống. Hầu hết những người lính tham chiến tại cuộc chiến Việt Nam là những thanh niên trên dưới 20, độ tuổi đẹp nhất của cuộc đời.

Nó là câu chuyện về gói bánh cookie gói giấy của một người mẹ gởi con trai, được trưng bày trên bệ cửa kính của một bảo tàng dã chiến nho nhỏ mà chúng tôi vừa được xem và nghe kể trước đó. Bà gởi sang Việt Nam cho con trai để cuối cùng nhận trả về với hàng chữ lạnh lùng “KIA 10-31-1972”. Đã tử trận, “Killed in Action”. Đau khổ và giận dữ, bà giữ y gói bánh nhiều năm sau cho đến tận năm 1987, sau khi bức tường đã xây xong và đem đặt trước tên con tại bức tường đá đen với những hàng chữ yêu thương.

Hay câu chuyện về chiếc xe mô-tô “Gold Star Bike” cũng được đặt ngay khu trưng bày. Nó là chiếc xe mô-tô của một người cựu chiến binh tên là Steve Davenport tặng cho hội các bà mẹ có con tử trận rồi hội này tặng lại cho tổ chức VVMF (Vietnam Veterans Memorial Fund). Steve và Robert Cupp là bạn thân từ thiếu thời tại Virginia. Cả hai cùng nhập ngũ, Steve đồn trú tại Đức và Robert sang Việt Nam, rồi tử nạn năm 1968. Steve không dám gặp cha mẹ Robert vì sợ gợi cho họ sự đau đớn quá mức nhưng cuối cùng ông nghĩ ông sẽ thay bạn mình để an ủi người mẹ, trở thành như đứa con trong gia đình. Chiếc xe mô-tô của Steve có khắc tên Robert cùng tên vài chục người lính khác, trở thành một “đài” tưởng niệm những người lính tử trận và vinh danh những người mẹ mất con một cách thật đặc biệt.

Có bao nhiêu câu chuyện thương cảm tương tự như vậy? Chiến tranh quả tàn bạo với những người can dự, bất cứ phe nào. Cuộc chiến Việt Nam vẫn còn nhiều tranh cãi nhưng khó lòng để nhìn chính xác từ một phía.

Dăm người cựu chiến binh khác chúng tôi trò chuyện có vẻ vui vẻ hơn, cười to trong những câu chuyện kể. Như Larry, dân Texas chính cống, sinh ra và lớn lên tại Dallas từng đồn trú tại căn cứ Không Quân tại Nha Trang năm 71-72. Chưa ra Đà Nẵng nhưng có vào Sài Gòn vài lần, Larry lặp lại với chúng tôi rằng Việt Nam đẹp. Ông có vẻ thú vị khi biết tôi từ Sài Gòn, quay sang chỉ tôi và nói với những người bạn cựu chiến binh khác về điều này. Không giao tranh, chạm súng với kẻ địch và chứng kiến những cái chết, tôi nghĩ có lẽ nỗi ám ảnh của ông về cuộc chiến nhẹ nhàng hơn những người như Rodriguez.

Từng viếng đài tưởng niệm tại Washington DC đã vài lần nhưng có lẽ lần này lại đã làm chúng tôi xúc động và có nhiều suy nghĩ hơn qua những điều nghe-thấy được. Tôi bảo con gái hãy cảm ơn những người cựu chiến binh và trò chuyện, hỏi thăm đôi điều với họ. Một phần là tôi muốn các con tôi hiểu thêm về cuộc chiến Việt Nam qua dăm câu chuyện sống thực với những người cựu chiến binh này. Những gì tạo nên cảm xúc sẽ đọng lại lâu hơn, khác với những bài học lý thuyết trong trường.

Như người cựu chiến binh gốc Mexico, Rodriguez, bất kể màu da nào thì các em cũng sẽ là những thế hệ di dân xem nước Mỹ là đất nước của mình, nơi các em sinh ra, lớn lên và sẽ phục vụ cho nó. Các em sẽ nhìn lại cuộc chiến với cái nhìn khác hơn những thế hệ đi trước, nhìn trong tâm thức cái tên “hàn gắn” mà bức tường đã mang hay bằng một tâm tình lạc quan, tri ân hơn. Bởi tác giả của đài tưởng niệm đầy ý nghĩa và được xem là một trong những công trình kiến trúc được yêu thích nhất tại Mỹ chỉ là một sinh viên kiến trúc trường Yale mới 21 tuổi là Maya Lin lúc bấy giờ. Maya chọn đá hoa cương màu đen cho bức tường để trong ánh nắng, người viếng sẽ thấy bóng mình phản chiếu trong đó. Để thấy mình là một phần của quá khứ. Và hiện tại. Cùng tương lai.

Nó tựa câu chuyện về chiếc mũ football của một em học sinh tặng cho tổ chức VVMF và được trưng bày tại đó. Em tặng chiếc nón chơi football và dải đeo tay đã gắn bó thân thiết với em suốt thời trung học. Em viết rằng sân banh là “chiến trường” của các em, nó không phải một chiến trường máu lửa mà những người nằm xuống đã đối diện để cho các em có được ngày hôm nay. Tôi nghĩ đó là tâm tình mà những thế hệ tiếp nối của nước Mỹ sẽ cưu mang khi nhìn về cuộc chiến Việt Nam hay bất cứ cuộc chiến nào.

Đinh Yên Thảo

 

How China ‘exported’ the virus | Wuhan coronavirus—Gravitas

Nhớ Mẹ—Thiếu Tướng Lê Minh Đảo & Đại Tá Đỗ Trọng Huề | Trình bày: Lâm Nhật Tiến | SBTN

NHỚ MẸ | Sáng tác: Thiếu Tướng Lê Minh Đảo & Đại Tá Đỗ Trọng Huề | Trình bày: Lâm Nhật Tiến | SBTN

Thương Tiếc Thiếu Tướng Lê Minh Đảo, K10

PU-ThieuTuongLeMinhDao


LƯU ĐÀY | Sáng tác: Thiếu Tướng Lê Minh Đảo | Trình bày: Quốc Khanh | Hòa âm: Trúc Hồ


Nồi Chè Của Ông Tướng—Khôi An

Không hiểu chị tôi đã nghe tin về ông bằng cách nào.

Thời đó , đầu thập niên 80 , mọi phương tiện truyền thông đều thuộc về nhà nước Cộng Sản , quanh năm suốt tháng báo chỉ đăng tin nước ta đang trong thời kỳ quá độ… Kiểu dùng chữ như vậy mọi người phải chịu đựng mãi nên đỡ thấy quái đản. Người đọc cứ tự điền vào chỗ trống thành nghèo quá độ, đói quá độ hay láo quá độ… tuỳ theo câu .

Vậy mà, một buổi tối, đột nhiên chị tôi nói Em có biết Tướng Lê Minh Đảo không? Ông Tướng đánh trận Xuân Lộc đó. Nghe nói ổng mới chết trong tù rồi ! Tội quá, ổng còn trẻ lắm!

Trước ngày miền Nam thất thủ tôi không biết ông Lê Minh Đảo. Sau đó, tôi có nghe loáng thoáng người lớn rỉ tai nhau về trận đánh ác liệt bảo vệ ngõ vào Sài Gòn trong những ngày đầu Tháng Tư, 1975 tại Xuân Lộc. Tôi cảm phục những người chiến đấu đến cùng, nhưng điều đó sớm chìm vào những hỗn độn của cuộc đổi đời. Vả lại tôi còn nhỏ quá, chẳng biết nghĩ gì hơn.

Cũng như thế, tối hôm đó, sau khi nghe chị tôi nói, chúng tôi chỉ biết nhìn nhau trong niềm xót thương lặng lẽ.

Một thời gian sau, tôi lại nghe một người bạn nói Ông Lê Minh Đảo còn sống. Ổng chỉ bị mù thôi.

Ở trong tù mà bị mù thì chắc còn khổ hơn chết. Tôi thở dài—trẻ con Việt Nam sớm biết thở dài—rồi thầm đọc một lời cầu nguyện; cho ông và những người tù chính trị đang bị đoạ đày.

Đến năm 1993, khi đang ở Mỹ, nghe tin Tướng Lê đã sang theo diện HO và mắt vẫn sáng, tôi ngạc nhiên và vui lắm. Mừng cho ông cuối cùng cũng có những ngày bình an sau gần hai thập niên tù ngục.

Nhiều năm sau, khi internet cung cấp mọi tin tức mà ngày trước không dễ kiếm, tôi đã lên mạng tìm xem mặt Tướng Lê và nghe ông nói. Tôi muốn biết về ông. Không phải qua những lời kể, mà bằng cảm nhận của chính tôi .

Và tôi đã gặp được đoạn phim buổi nói chuyện của Thiếu Tướng Lê Minh Đảo với Việt Dzũng. Buổi phỏng vấn khá dài nhưng tôi nhớ nhất là khi ông nói về sự hy sinh của người lính. Giọng ông hơi lạc đi khi nhắc đến tình bạn của 2 người lính trẻ và sự đơn sơ, không hận thù trước bờ sinh tử của họ.

Phút nghẹn ngào của Tướng Lê đã làm tôi bồi hồi. Tôi ngỡ tim ông đã cứng và nước mắt ông đã kiệt sau mấy chục năm ngang dọc trên chiến trường và 17 năm trong tù. Tôi ngỡ ông sẽ nói nhiều về những chiến công và những đóng góp của ông trong 20 năm gìn giữ miền Nam. Nhưng ông nói về các điều khác , như cái chết của người lính trẻ và sự hy sinh của chiến binh. Hơn 20 năm đã qua, ông vẫn tự trách mình, môi ông run run khi nói …chúng tôi cũng không lo được cho họ một cách đầy đủ… Có lẽ chưa bao giờ ông ngưng buồn về chuyện đó. Tài làm tướng của ông đã làm tôi phục. Nhưng vết thương mấy chục năm trong lòng ông mà tôi vừa chứng kiến đã làm tôi quý mến ông.

Đầu Tháng Tư, 2015 tôi viết lại chuyện của những sinh viên Việt Nam du học ở Mỹ 40 năm trước. Họ tụ tập tại một chung cư cũ kỹ ở Houston, khắc khoải nhìn về miền Nam đang vuột mất. Người sinh viên năm xưa cứ nhắc đi nhắc lại niềm hy vọng bùng lên khi đám người Việt trẻ theo dõi sự anh dũng của những chiến sĩ Xuân Lộc, dù bị dồn tới chân tường.

Vì thế, tôi tìm xem lại những khúc phim của Tháng Tư xưa. Tôi thấy lại khói lửa điêu tàn. Tôi gặp lại các chiến sĩ anh hùng. Và Tướng Lê Minh Đảo, mắt nảy lửa, nghiến răng thề quyết chiến.

Rồi tôi giật mình, nhận ra rằng những người trai dũng mãnh ấy nay đã già, và tôi cũng đang già. Mai này khi chúng tôi ra đi, đàn con gốc Việt còn biết gì về quê Cha đất Tổ? Phải chăng điều đó tuỳ thuộc vào những gì chúng tôi làm hôm nay?

Thế hệ trẻ cần nghe những điều thật từ những người thật. Sẽ tốt biết bao nếu họ được gặp gỡ những nhân vật lịch sử như Tướng Lê Minh Đảo .

Thế là tôi lần mò đi tìm Tướng Lê.

Tôi không có mối quen biết xa gần nào với ông , cũng chẳng có chức tước ở bất cứ hội đoàn nào. Vậy mà tôi thấy chuyện mời ông đến vùng Thung Lũng Điện Tử thật tự nhiên, nhẹ nhàng. Có lẽ tôi linh cảm rằng vị tướng, người sau hơn 20 năm vẫn khóc cho lính, rất quan tâm tới lớp trẻ.

Sau 2 tuần hỏi thăm nhiều người, cuối cùng tôi may mắn có được sự giúp đỡ tận tình của một người chị làm báo. Tôi được một cái hẹn nói chuyện với Tướng Lê. Mười giờ sáng, một ngày đầu Tháng Tư 2015.

Gần tới giờ hẹn, tôi thấy hơi hồi hộp. Thật tình tôi sẽ buồn chút thôi nếu Tướng Lê từ chối sang California nói chuyện. Nhưng tôi sẽ buồn nhiều nếu thực tế quá khác với những cảm nghĩ ở trong lòng.

Ông đến San Jose chiều 27 Tháng Tư, 2015 trên chuyến bay từ Arizona. Từ xa, tôi thấy ông trong chiếc áo sơ mi kiểu Hawaii màu vàng nhạt có hoa xám, đang dáo dác nhìn quanh.
– Thưa Bác! Con là Khôi An .

Ông cười. Chúng tôi bắt tay nhau. Giản dị như đã quen từ trước.

Ông cho biết đã lên máy bay ngay sau khi dự buổi lễ kỷ niệm 40 năm Miền Nam bị cưỡng chiếm với cộng đồng Việt-Mỹ ở Pheonix, Arizona. Tôi hỏi ông có mệt không, ông nói Không sao đâu. Bác giờ như một kho sách cũ, chỉ lo không đủ giờ để trao lại kiến thức cho những người đi sau…

Tối hôm đó , chúng tôi mời ông ghé chơi nhà một người bạn. Khi bước vào nhà, trên salon có một cây đàn guitar kiểu mới, chỉ có khung sắt mà không có thùng đàn. Tôi thấy mắt ông ngời lên một sự thích thú gần như trẻ thơ. Ông bước nhanh tới, nâng cây đàn lạ mắt, vuốt nhẹ lên những sợi dây.

Khi chúng tôi mời ông đánh một bài, ông xòe bàn tay ra nhìn, cười nhẹ rồi nói:

– Ở tù bị thương, hư tay rồi. Giờ lại già nữa, đánh kém lắm.

Chúng tôi không nài ép, chỉ lẳng lặng nhìn ông vừa nói chuyện vừa lơ đãng lướt tay trên cần đàn. Một lúc sau, như hứng khởi, ông hát:
– Trùng dương dâng sóng, biển khơi như thét gào. Cuốn đi cánh hoa đào dạt trôi nơi nao…

Bài hát đó ông sáng tác trong tù, ngày nghe tin người bạn cùng trại mất hết vợ con trên đường vượt biển.

– Còn sống tôi còn khóc , tôi còn thương quê hương tôi… (Lưu Đày–nhạc & lời của Thiếu Tướng Lê Minh Đảo.)

Giọng ông nhẹ và buồn. Tôi nghe, và nghĩ rằng ông đang nói những điều tận đáy lòng.

Sáng 29 Tháng Tư, Tướng Lê bắt tay vào chuẩn bị cho buổi nói chuyện ngay sau ly cà phê sớm. Ông sắp xếp ý nghĩ , soạn phần trả lời cho các câu hỏi các sinh viên đã gởi đến, và ghi xuống một loạt các quyển sách nói về chiến tranh Việt Nam để giới thiệu đến các sinh viên.

Mãi tới giờ ăn trưa tôi mới có dịp nói chuyện với ông. Vì có quá nhiều điều muốn hỏi, tôi buột miệng:
– Bác ơi, có bao giờ bác hối hận đã làm cho các con bác kẹt lại với cộng sản sau ngày mất Miền Nam không? Các con bác có bao giờ trách bác không?

Nói xong, tôi hơi bối rối vì đã hỏi một câu khá nặng nề trong lúc ông đang nghỉ ngơi. Nhưng ông trả lời ngay:
– Đó là một quyết định rất đau lòng, nhưng bác chưa bao giờ hối hận. Bác ra lệnh cho anh em binh sĩ quyết đánh, gia đình của họ đều ở lại, có lẽ nào Bác lo cho con bác ra đi? Bác có thể thu xếp cho gia đình mình, nhưng làm sao thu xếp được cho mọi gia đình của những người đang tin vào bác? Nếu bác cho vợ con đi trước, lính của bác biết là giờ chót bác có thể lên máy bay đi bất cứ lúc nào. Như vậy họ còn tin tưởng để đánh hay không? Như vậy bác có công bằng với họ hay không? Bác chấp nhận định mệnh của bác và gia đình, nếu có phải chết thì chết cùng nhau. Bác muốn đối xử công bằng để sau này con bác không phải xấu hổ với con em của những người từng nghe lời bác mà liều chết. Bác muốn con bác sau này không phải nhìn bác mà nghĩ ông già mình ngày xưa từng gạt lính.

Trầm ngâm vài giây, rồi ông tiếp:

– Năm 1979 , lúc bác đang bị cộng sản đày đoạ, nghe tin gia đình đi thoát hết sau 5 lần vượt biên bị tù, bác trút được gánh nặng khủng khiếp trong lòng. Bác tạ ơn Trời đã cho bác ân huệ được lương tâm yên ổn, được trọn vẹn mọi bề. Từ đó, bác không còn phải lo lắng, đau khổ cho số phận của vợ con trong nanh vuốt của kẻ thù nữa. Bác không sợ kẻ thù dùng các con thơ để khống chế mình nữa. Bác được tự do.

Còn các con bác, tụi nó cũng hiểu và không trách bác. Trong 4 năm kẹt lại, tụi nó đã học được rất nhiều. Những kinh nghiệm sống đó làm cho chúng biết thương người, biết khiêm nhường, biết quý những điều tưởng như là tầm thường. Các con của bác có thể tự hào rằng mình đã hiểu biết về sộng sản và đã vượt thoát khỏi ngục tù của họ. Đó là một tài sản mà bác nghĩ các con bác nên hãnh diện đã có được.

Tôi uống một ngụm trà, nuốt xuống cái nghèn nghẹn ở cổ. Tôi nghĩ, trước khi tử chiến ở Xuân Lộc, nếu ông lo cho gia đình đi thì đó cũng là chuyện thường tình. Không ai trách được ông. Nhưng Tướng Lê không phải là người làm những chuyện thường tình…

Thời vừa bị chiếm, mạng sống của người Miền Nam rất nhỏ, thêm dịch bệnh hoành hành làm trẻ con chết rất nhiều. Nếu chỉ 1 trong 9 người con ông có mệnh hệ nào, nỗi dằn vặt sẽ ám ảnh ông suốt đời. Nhưng Thượng Đế đã gìn giữ gia đình ông vẹn toàn. Cám ơn Thượng Đế, Tướng Lê cần và xứng đáng với ơn huệ của Ngài.

Hôm sau, ngày 30/04/2015, ông và người thông dịch miệt mài chuẩn bị cho buổi nói chuyện lúc 6 giờ chiều. Trưa đến, tôi nhắc ông đi ăn nhưng ông dùng dằng mãi vẫn chưa đứng lên được. Thấy vậy tôi đành khuân về mấy ổ bánh mì thịt nguội. Ông gặm bánh mì, uống beer và cười nói vui vẻ, hài lòng vì buổi nói chuyện được chuẩn bị chu đáo.

Cuôc gặp gỡ với sinh viên diễn ra thành công và cảm động. Tướng Lê đã nhắn nhủ lớp trẻ bằng những điều ông đúc kết suốt nửa cuộc đời trong chiến tranh cộng với 17 năm trong tù ngục. Những chia sẻ của ông thiết tha, sâu sắc nhưng cũng rất thực tế, phù hợp với tâm hồn và đời sống của giới trẻ.

Buổi họp kết thúc khá trễ nên chúng tôi chỉ ghé tiệm kem ăn tráng miệng rồi về.

Mãi đến đêm, tôi mới chợt nhận ra rằng bữa ăn đàng hoàng nhất của Tướng Lê ngày hôm đó là ổ bánh mì. Vì ông đã không đụng đến đĩa thức ăn do các em sinh viên mời lúc chiều, ông nói muốn tập trung để nói chuyện với các em.

Con gián làm mồi câu tốt lắm, con à.

Buổi chuyện trò của tôi và Tướng Lê ngày hôm sau bắt đầu bằng câu chuyện đời thường như thế. Ông kể thời ông ở Cần Thơ, ông thường bắt gián ở đằng sau một tiệm ăn ở gần nhà rồi đem ra bến Ninh Kiều câu cá.

Biết rằng lúc đó ông đã lên tới cấp Tá, tôi hỏi:

– Chắc bác câu cá cho vui hả bác ?
– Câu cá về ăn chớ! Nhà bác đông con, lương của bác thì khá so với lính, nhưng chẳng dư dả gì đâu, con. Lính mình hồi đó cực lắm con à, một tháng lương mua được một tạ gạo. Còn lương bác cũng chỉ tạm đủ lo cho vợ con.

Hoàn cảnh lính và những hy sinh của gia đình lính thì không nói sao cho xiết, con à. Gần một triệu người đã chết và bị thương trong cuộc chiến, còn số người chịu mất mát sau lưng họ thì không biết đếm bằng cách nào! Bác cứ nghĩ con người ta ai cũng bằng xương bằng thịt, nếu bác chết trận, 10 người trong gia đình bác đau đớn bao nhiêu thì những cái chết trong gia đình lính cũng đau bấy nhiêu. Hồi ở Chương Thiện, có một người lính đi phục kích, vợ con bị địch câu pháo trúng vô nhà, chết hết. Anh ta về, ngồi gục mặt trước đống gạch nát, bác đứng đó mà chỉ biết đặt tay lên vai anh ta, không tìm được lời nào an ủi. Vậy mà hai bữa sau, anh ta trở lại đơn vị, tiếp tục đánh giặc…

Cái nhíu mày của ông làm tôi nghĩ ruột ông đang thắt lại, nên tôi chuyển qua đề tài khác:
– Thời bác ở trong quân đội, di chuyển nhiều nơi, cả nhà đều đi theo hả bác ?

Nụ cười nhẹ làm những vết nhăn trên trán ông dãn ra :
– Ờ ! Bác bận rộn quá nên đi đâu bác cũng cố gắng đem gia đình theo để được ở gần càng nhiều càng tốt b. Khi nào có dịp nghỉ, bác dắt vợ con đi chơi. Nhưng sau này, bác ở đóng quân ở Long Bình thì tụi nhỏ đi học ở Sài Gòn, cuối tuần nếu bác không đi hành quân thì mới được gặp. Có một lần bác dắt tụi nhỏ đi coi chiếu bóng về, tụi nó than đói bụng. Ở tỉnh lỵ đâu có hàng quán ban đêm, bác lại không muốn sai lính nên tự nấu chè cho tụi nó ăn. Nấu nước sôi, đập vô một củ gừng, quậy đường cát, rồi xé bánh tráng bỏ vô. Bánh tráng mà mình hay ăn đồ cuốn đó. Bánh tráng coi mặn mặn vậy mà nấu chè ngon lắm! Bữa nào con làm thử đi!

Ông vừa nói vừa gật đầu để thêm phần… thuyết phục. Tôi tròn mắt nhìn ông. Chỉ là một kỷ niệm vui, không màu mè, bóng bẩy, nhưng ông làm tôi cảm động lẫn ngạc nhiên. Một vị Tư Lệnh tự nấu chè cho con ăn khuya? Nồi chè mà tôi không cần thử cũng biết là không thể ngon. Nhưng nó làm tôi thương người cha ở trong ông, và tự hào vì quân lực VNCH đã có một vị chỉ huy như ông. Ôi, nồi chè của Ông Tướng!

Càng nói chuyện với ông, tôi càng thấy ông rất không thường tình. Ông không dè dặt, thận trọng như thường thấy ở những người từng chứng kiến nhiều mưu mô, tráo trở. Ông không có cái trầm ngâm, chán chường của một người nếm quá nhiều đau thương. Ông nhiệt tình, hăng hái, và thật. Như thể cuộc đời ông chưa từng bị dập vùi, như thể ông còn rất trẻ và còn tin tưởng rất nhiều vào con người.

Và, ông hoàn toàn không có cái xa cách của người xem mình là quan trọng. Vì thế, tôi đã hỏi ông một câu mà trước khi gặp ông tôi không nghĩ là mình dám hỏi:

– Bác ơi, ngày 30 Tháng Tư 1975, sau khi Miền Nam thất thủ, bác có bao giờ nghĩ đến chuyện tự sát hay không?
– Lúc đó, mỗi người có một quyết định riêng, không ai đúng ai sai. Riêng bác, bác không có ý định tự tử. Các con bác đã mất quá nhiều, bác không muốn chúng phải mất cha. Nếu bị giặc cộng giết, bác chấp nhận nhưng bác không tự mình làm điều đó với các con. Hơn nữa, bác không có cái uất ức, đau khổ của một bại tướng vì bác chưa bao giờ nghĩ là mình thua. Mình chỉ tạm thời khó khăn vì những thế lực quốc tế đẩy mình tới đó, nhưng bác muốn sống để xem mọi sự xoay vần tới đâu.

Nếu chỉ được dùng một từ để diễn tả Tướng Lê, tôi sẽ chọn lãng mạn.

Những quyết định cực kỳ cứng rắn, những hành động hết sức can đảm của ông đều bắt nguồn từ những tình cảm sâu xa. Chỉ có người rất lãng mạn mới đủ tin yêu để làm những điều phi thường như ông đã làm. Ông để vợ con cùng ở lại đương đầu với cộng quân là vì ông yêu sự công bằng mà ông đã nhắc đến mấy lần trong câu trả lời ngắn. Ông tử chiến vì ông hết lòng tin vào sứ mạng gìn giữ miền Nam. Ông không sợ chết vì ông không muốn phụ lòng những người lính đã nằm xuống và những người lính đã dựa vào ông mà đứng lên từ những căn nhà cháy ra tro của họ.

Cống hiến của ông cho đời giống như những viên kim cương, tuyệt sáng và tuyệt cứng. Nhưng chúng đã được hun đúc từ phần lõi là những tình cảm tinh tuyền, và những giọt nước mắt. Sẽ không có kim cương nếu không có phần lõi đó.

Lịch sử Việt Nam có Tướng Phạm Ngũ Lão gạt nước mắt, chia tay mẹ già đi đánh giặc. Có Tướng Trần Khánh Giư bỏ gánh than, từ giã đời ở ẩn để trở về cứu nước. Có biết bao chuyện nhờ dân gian ghi lại mà ngày nay chúng ta được biết.

Năm nay Tướng Lê đã 83—vinh, nhục, yêu, ghét, thăng hoa, đày đoạ… ông đều đã trải. Vì thế, tôi viết bài này không phải cho ông. Mà để lưu lại vài mẩu chuyện về Ông Tướng Lãng Mạn cho mai sau. Để góp một chút tin yêu bởi vì làm người Việt Nam rất buồn. Để cho chính tôi nhớ gương của Tướng Lê, lạc quan trong khó khăn và cố gắng làm những điều tốt đẹp nhất trong khả năng của mình, hầu mong mai sau con cháu không phải ngần ngại nhận mình là Việt.

Khôi An (Stanford Vietnamese Student Association)

 

More Than 80 Million Americans Told To Stay Home Amid Coronavirus | Sunday TODAY

Phân Ưu Cùng Anh Lê Ngọc Thạch, K24

PU-ChiDieuNguyenK24-horz

Slow The Spread—CDC


Phân Ưu Cùng Chị Nguyễn Thị Thúy Nga, K19/1

PU-AnhVincenteTranHongPhu

The President’s Coronavirus Guidelines For America

The President's Covid-19 Guidelines

Coronavirus Disease (COVID-19)—CDC | NBC Bay Area

Order of the Health Officer of the County of Santa Clara—Santa Clara County Public Health

ORDER OF THE HEALTH OFFICER OF THE COUNTY OF SANTA CLARA DIRECTING ALL INDIVIDUALS LIVING IN THE COUNTY TO SHELTER AT THEIR PLACE OF RESIDENCE EXCEPT THAT THEY MAY LEAVE TO PROVIDE OR RECEIVE CERTAIN ESSENTIAL SERVICES OR ENGAGE IN CERTAIN ESSENTIAL ACTIVITIES AND WORK FOR ESSENTIAL BUSINESSES AND GOVERNMENTAL SERVICES; EXEMPTING INDIVIDUALS EXPERIENCING HOMELESSNESS FROM THE SHELTER IN PLACE ORDER BUT URGING THEM TO FIND SHELTER AND GOVERNMENT AGENCIES TO PROVIDE IT; DIRECTING ALL BUSINESSES AND GOVERNMENTAL AGENCIES TO CEASE NON-ESSENTIAL OPERATIONS AT PHYSICAL LOCATIONS IN THE COUNTY; PROHIBITING ALL NON­ ESSENTIAL GATHERINGS OF ANY NUMBER OF INDIVIDUALS; AND ORDERING CESSATION OF ALL NON-ESSENTIAL TRAVEL

DATE OF ORDER: MARCH 16, 2020

Please read this Order carefully. Violation of or failure to comply with this Order is a misdemeanor punishable by fine, imprisonment, or both. (California Health and Safety Code § 120295, et seq.)

UNDER THE AUTHORITY OF CALIFORNIA HEALTH AND SAFETY CODE SECTIONS 101040, 101085, AND 120175, THE HEALTH OFFICER OF THE COUNTY OF SANTA CLARA (“HEALTH OFFICER”) ORDERS:

  1. The intent of this Order is to ensure that the maximum number of people self-isolate in their places of residence to the maximum extent feasible, while enabling essential services to continue, to slow the spread of COVID-19 to the maximum extent possible. When people need to leave their places of residence, whether to obtain or perform vital services, or to otherwise facilitate authorized activities necessary for continuity of social and commercial life, they should at all times reasonably possible comply with Social Distancing Requirements as defined in Section 10 below. All provisions of this Order should be interpreted to effectuate this intent. Failure to comply with any of the provisions of this Order constitutes an imminent threat to public health.
  1. All individuals currently living within Santa Clara County (the “County”) are ordered to shelter at their place of residence. To the extent individuals are using shared or outdoor spaces, they must at all times as reasonably possible maintain social distancing of at least six feet from any other person when they are outside their residence. All persons may leave their residences only for Essential Activities, Essential Governmental Functions, or to operate Essential Businesses, all as defined in Section 10. Individuals experiencing homelessness are exempt from this Section, but are strongly urged to obtain shelter, and governmental and other entities are strongly urged to make such shelter available as soon as possible and to the maximum extent practicable (and to utilize Social Distancing Requirements in their operation).
  1. All businesses with a facility in the County, except Essential Businesses as defined below in Section 10, are required to cease all activities at facilities located within the County except Minimum Basic Operations, as defined in Section 10. For clarity, businesses may also continue operations consisting exclusively of employees or contractors performing activities at their own residences (i.e., working from home). All Essential Businesses are strongly encouraged to remain open. To the greatest extent feasible, Essential Businesses shall comply with Social Distancing Requirements as defined in Section 10 below, including, but not limited to, when any customers are standing in line.
  1. All public and private gatherings of any number of people occurring outside a household or living unit are prohibited, except for the limited purposes as expressly permitted in Section 10. Nothing in this Order prohibits the gathering of members of a household or living unit.
  1. All travel, including, but not limited to, travel on foot, bicycle, scooter, motorcycle, automobile, or public transit, except Essential Travel and Essential Activities as defined below in Section 10, is prohibited. People must use public transit only for purposes of performing Essential Activities or to travel to and from work to operate Essential Businesses or maintain Essential Governmental Functions. People riding on public transit must comply with Social Distancing Requirements as defined in Section 10 below, to the greatest extent feasible. This Order allows travel into or out of the County to perform Essential Activities, operate Essential Businesses, or maintain Essential Governmental Functions.
  1. This Order is issued based on evidence of increasing occurrence of COVID-19 within the County and throughout the Bay Area, scientific evidence and best practices regarding the most effective approaches to slow the transmission of communicable diseases generally and COVID-19 specifically, and evidence that the age, condition, and health of a significant portion of the population of the County places it at risk for serious health complications, including death, from COVID-19. Due to the outbreak of the COVID-19 virus in the general public, which is now a pandemic according to the World Health Organization, there is a public health emergency throughout the County. Making the problem worse, some individuals who contract the COVID-19 virus have no symptoms or have mild symptoms, which means they may not be aware they carry the virus. Because even people without symptoms can transmit the disease, and because evidence shows the disease is easily spread, gatherings can result in preventable transmission of the virus. The scientific evidence shows that at this stage of the emergency, it is essential to slow virus transmission as much as possible to protect the most vulnerable and to prevent the health care system from being overwhelmed. One proven way to slow the transmission is to limit interactions among people to the greatest extent practicable. By reducing the spread of the COVID-19 virus, this Order helps preserve critical and limited healthcare capacity in the County.
  1. This Order also is issued in light of the existence of 123 cases of COVID-19 in the County, as well as at least 258 confirmed cases and at least three deaths in the seven Bay Area jurisdictions jointly issuing this Order, as of 5 m. on March 15, 2020, including a significant and increasing number of suspected cases of community transmission and likely further significant increases in transmission. Widespread testing for COVID-19 is not yet available but is expected to increase in the coming days. This Order is necessary to slow the rate of spread and the Health Officer will re-evaluate it as further data becomes available.
  1. This Order is issued in accordance with, and incorporates by reference, the March 4, 2020 Proclamation of a State of Emergency issued by Governor Gavin Newsom, the February 3, 2020 Proclamation by the Director of Emergency Services Declaring the Existence of a Local Emergency in the County, the February 3, 2020 Declaration of Local Health Emergency Regarding Novel Coronavirus 2019 (COVID-19) issued by the Health Officer, the February 10, 2020 Resolution of the Board of Supervisors of the County of Santa Clara Ratifying and Extending the Declaration of a Local Health Emergency, and the February 10, 2020 Resolution of the Board of Supervisors of the County of Santa Clara Ratifying and Extending the Proclamation of a Local Emergency.
  1. This Order comes after the release of substantial guidance from the County Health Officer, the Centers for Disease Control and Prevention, the California Department of Public Health, and other public health officials throughout the United States and around the world, including a variety of prior orders to combat the spread and harms of COVID-19. The Health Officer will continue to assess the quickly evolving situation and may modify or extend this Order, or issue additional Orders, related to COVID-19.
  1. Definitions and Exemptions.
    1. For purposes of this Order, individuals may leave their residence only to perform any of the following “Essential Activities.” But people at high risk of severe illness from COVID-19 and people who are sick are urged to stay in their residence to the extent possible except as necessary to seek medical care.
      1. To engage in activities or perform tasks essential to their health and safety, or to the health and safety of their family or household members (including, but not limited to, pets), such as, by way of example only and without limitation, obtaining medical supplies or medication, visiting a health care professional, or obtaining supplies they need to work from home.
      2. To obtain necessary services or supplies for themselves and their family or household members, or to deliver those services or supplies to others, such as, by way of example only and without limitation, canned food, dry goods, fresh fruits and vegetables, pet supply, fresh meats, fish, and poultry, and any other household consumer products, and products necessary to maintain the safety, sanitation, and essential operation of residences.
      3. To engage in outdoor activity, provided the individuals comply with Social Distancing Requirements as defined in this Section, such as, by way of example and without limitation, walking, hiking, or running.
      4. To perform work providing essential products and services at an Essential Business or to otherwise carry out activities specifically permitted in this Order, including Minimum Basic Operations.
      5. To care for a family member or pet in another household.
    2. For purposes of this Order, individuals may leave their residence to work for or obtain services at any “Healthcare Operations” including hospitals, clinics, dentists, pharmacies, pharmaceutical and biotechnology companies, other healthcare facilities, healthcare suppliers, home healthcare services providers, mental health providers, or any related and/or ancillary healthcare services. “Healthcare Operations” also includes veterinary care and all healthcare services provided to animals. This exemption shall be construed broadly to avoid any impacts to the delivery of healthcare, broadly defined. “Healthcare Operations” does not include fitness and exercise gyms and similar facilities.
    3. For purposes of this Order, individuals may leave their residence to provide any services or perform any work necessary to the operations and maintenance of “Essential Infrastructure,” including, but not limited to, public works construction, construction of housing (in particular affordable housing or housing for individuals experiencing homelessness), airport operations, water, sewer, gas, electrical, oil refining, roads and highways, public transportation, solid waste collection and removal, internet, and telecommunications systems (including the provision of essential global, national, and local infrastructure for computing services, business infrastructure, communications, and web-based services), provided that they carry out those services or that work in compliance with Social Distancing Requirements as defined this Section, to the extent possible.
    4. For purposes of this Order, all first responders, emergency management personnel, emergency dispatchers, court personnel, and law enforcement personnel, and others who need to perform essential services are categorically exempt from this Order. Further, nothing in this Order shall prohibit any individual from performing or accessing “Essential Governmental Functions,” as determined by the governmental entity performing those functions. Each governmental entity shall identify and designate appropriate employees or contractors to continue providing and carrying out any Essential Governmental Functions. All Essential Governmental Functions shall be performed in compliance with Social Distancing Requirements as defined in this Section, to the extent possible.
    5. For the purposes of this Order, covered businesses include any for-profit, non-profit, or educational entities, regardless of the nature of the service, the function they perform, or its corporate or entity structure.
    6. For the purposes of this Order, “Essential Businesses” means:
      1. Healthcare Operations and Essential Infrastructure;
      2. Grocery stores, certified farmers’ markets,  farm and produce stands, supermarkets, food banks,  convenience  stores,  and  other  establishments engaged in the retail sale of canned food, dry goods, fresh fruits and vegetables, pet supply, fresh meats, fish, and poultry, and any other household consumer products (such as cleaning and  personal  care  products).  This  includes  stores that sell groceries and also sell other non-grocery products, and  products necessary to maintaining the safety, sanitation, and essential operation of residences;
      3. Food cultivation, including farming, livestock, and fishing;
      4. Businesses that provide food, shelter, and social services, and other necessities of life for economically disadvantaged or otherwise needy individuals;
      5. Newspapers, television, radio, and other media services;
      6. Gas stations and auto-supply, auto-repair, and related facilities;
      7. Banks and related financial institutions;
      8. Hardware stores;
      9. Plumbers, electricians, exterminators, and other service providers who provide services that are necessary to maintaining the safety, sanitation, and essential operation of residences, Essential Activities, and Essential Businesses;
      10. Businesses providing mailing and shipping services, including post office boxes;
      11. Educational institutions-including public and private K-12 schools, colleges, and universities-for purposes of facilitating distance learning or performing essential functions, provided that social distancing of six-feet per person is maintained to the greatest extent possible;
      12. Laundromats, drycleaners, and laundry service providers;
      13. Restaurants and other facilities that prepare and serve food, but only for delivery or carry out. Schools and other entities that typically provide free food services to students or members of the public may continue to do so under this Order on the condition that the food is provided to students or members of the public on a pick-up and take-away basis only. Schools and other entities that provide food services under this exemption shall not permit the food to be eaten at the site where it is provided, or at any other gathering site;
      14. Businesses that supply products needed for people to work from home;
      15. Businesses that supply other essential businesses with the support or supplies necessary to operate;
      16. Businesses that ship or deliver groceries, food, goods or services directly to residences;
      17. Airlines, taxis, and other private transportation providers providing transportation services necessary for Essential Activities and other purposes expressly authorized in this Order;
      18. Home-based care for seniors, adults, or children;
      19. Residential facilities and shelters for seniors, adults, and children;
      20. Professional services, such as legal or accounting services, when necessary to assist in compliance with legally mandated activities;
      21. Childcare facilities providing services that enable employees exempted in this Order to work as permitted. To the extent possible, childcare facilities must operate under the following mandatory conditions:
        1. Childcare must be carried out in stable groups of 12 or fewer (“stable” means that the same 12 or fewer children are in the same group each day).
        2. Children shall not change from one group to another.
        3. If more than one group of children is cared for at one facility, each group shall be in a separate Groups shall not mix with each other.
        4. Childcare providers shall remain solely with one group of children.
    7. For the purposes of this Order, “Minimum Basic Operations” include the following, provided that employees comply with Social Distancing Requirements as defined this Section, to the extent possible, while carrying out such operations:
      1. The minimum necessary activities to maintain the value of the business’s inventory, ensure security, process payroll and employee benefits, or for related functions.
      2. The minimum necessary activities to facilitate employees of the business being able to continue to work remotely from their residences.
    8. For the purposes of this Order, “Essential Travel” includes travel for any of the following purposes. Individuals engaged in any Essential Travel must comply with all Social Distancing Requirements as defined in this Section below.
      1. Any travel related to the provision of or access to Essential Activities, Essential Governmental Functions, Essential Businesses, or Minimum Basic Operations
      2. Travel to care for elderly, minors, dependents, persons with disabilities, or other vulnerable persons.
      3. Travel to or from educational institutions for purposes of receiving materials for distance learning, for receiving meals, and any other related services.
      4. Travel to return to a place of residence from outside the jurisdiction.
      5. Travel required by law enforcement or court order.
      6. Travel required for non-residents to return to their place of residence outside the County. Individuals are strongly encouraged to verify that their transportation out of the County remains available and functional prior to commencing such travel.
    9. For purposes of this Order, residences include hotels, motels, shared rental units and similar facilities.
    10. For purposes of this Order, “Social Distancing Requirements” includes maintaining at least six-foot social distancing from other individuals, washing hands with soap and water for at least twenty seconds as frequently as possible or using hand sanitizer, covering coughs or sneezes (into the sleeve or elbow, not hands), regularly cleaning high-touch surfaces, and not shaking hands.
  1. Pursuant to Government Code sections 26602 and 41601 and Health and Safety Code section 101029, the Health Officer requests that the Sheriff and all chiefs of police in the County ensure compliance with and enforce this Order. The violation of any provision of this Order constitutes an imminent threat to public health.
  1. This Order shall become effective at 12:01 a.m. on March 17, 2020 and will continue to be in effect until 11:59 p.m. on April 7, 2020, or until it is extended, rescinded, superseded, or amended in writing by the Health Officer.
  1. Copies of this Order shall promptly be: (1) made available at the County Government Center at 70 W. Hedding Street, San Jose, California; (2) posted on the County Public Health Department website (www.sccphd.org) and (3) provided to any member of the public requesting a copy of this Order.
  1. If any provision of this Order to the application thereof to any person or circumstance is held to be invalid, the reminder of the Order, including the application of such part or provision to other persons or circumstances, shall not be affected and shall continue in full force and effect. To this end, the provisions of this Order are severable.

IT IS SO ORDERED:

 

Capture

 

Approved as to form and legality

Capture1

​​​​​​​

The Eyes of Darkness (1981)—Dean Koontz

Gần 40 năm trước, một tiểu thuyết Mỹ đã mô tả về loại virus Vũ Hán nằm trong chương trình vũ khí sinh học của Trung Cộng!

WonderCon Anaheim 2013 - Day 2

Dean Koontz—tác giả quyển The Eyes of Darkness

Một tiểu thuyết bán chạy của tác giả Dean Koontz có tên “The Eyes of Darkness” (tạm dịch: Đôi Mắt Của Bóng Tối) do The Berkley Publishing Group xuất bản năm 1981 kể về một phòng thí nghiệm Trung Cộng tạo ra một loại virus để phục vụ cho chương trình vũ khí sinh học của quân đội. Phòng thí nghiệm này đặt ở Vũ Hán và loại virus đó được đặt tên là Vũ Hán-400.

Đây là sự trùng hợp kỳ lạ hay là một lời tiên tri cho những gì đang diễn ra vào đầu năm 2020 này?

Trong truyện “The Eyes of Darkness,” một người mẹ đau buồn đã cố gắng tìm hiểu xem con trai của bà đã chết trong chuyến đi cắm trại hay vẫn còn sống. Cuối cùng bà tìm đến một cơ sở quân sự nơi con trai bị giam giữ sau khi anh vô tình bị nhiễm vi sinh vật nhân tạo được tạo ra tại một trung tâm nghiên cứu ở Vũ Hán.

Chương 39 của tiểu thuyết có đoạn như sau: “Một nhà khoa học Trung Cộng tên Li Chen đã đến Mỹ và mang theo một đĩa mềm chứa thông tin về loại vũ khí sinh học mới và nguy hiểm nhất của Trung Cộng. Họ gọi nó là Wuhan-400 bởi vì nó được phát triển ở một phòng thí nghiệm RDNA bên ngoài Thành Phố Vũ Hán.”

Chuong39-TheEyesOfDarkness

Có một sự trùng hợp ở đây. Thành phố Vũ Hán thực tế có một phòng thí nghiệm an toàn sinh học cấp 4 duy nhất ở Trung Cộngchuyên nghiên cứu các loại virus nguy hiểm nhất. Theo SCMP (South China Morning Post), phòng thí nghiệm này nằm cách trung tâm của dịch bệnh coronavirus hiện nay 32km. Một bài báo trên tạp chí Nature vào năm 2017 cho biết việc mở phòng thí nghiệm này được giữ bí mật tuyệt đối.

Trong tiểu thuyết của Koontz, loại virus Vũ Hán-400 được coi là “Vũ Khí Hoàn Hảo” vì nó chỉ ảnh hưởng đến con người và không thể tồn tại ngoài cơ thể người lâu hơn một phút, nên không phải tốn tiền khử trùng sau khi dân số bị xóa sổ. Tiểu thuyết mô tả, loại virus này gây ra tỷ lệ tử vong 100%.

Trong khi đó, tiến sĩ Francis Boyle—một chuyên gia về vũ khí sinh học—tin rằng Coronavirus chủng mới (COVID-19) mà thế giới đang đương đầu thuộc về một chương trình chiến tranh sinh học. Về việc Viện Virus Học Vũ Hán nằm gần tâm điểm của dịch bệnh, ông cho biết đã có những “Báo cáo trước đây về các vấn đề với phòng thí nghiệm đó và những thứ rò rỉ ra từ đó!”

Tác giả của tiểu thuyết, ông Dean Koontz, hiện nay 74 tuổi sống ở California, là một người sùng đạo Thiên Chúa. Ông đã viết 80 tiểu thuyết và 74 truyện ngắn!

EyesOfDarkness

Coronavirus: President Trump Addresses The Nation From The White House | TIME

 

Coronavirus (2019-nCoV)—World Health Organization (WHO) | Today Show (Vicky Nguyen)




Phân Ưu Bà Quả Phụ Hoàng Xuân Lãm K3/1

PhanUu-Ba-HoangXuanLam-K3


CaoPho-BaHoangXuanLam-K3


01-9a

Tang lễ tại Oak Hill Memorial Park. Mời click lên hình để write guest book, condolences, memories, sympathies…

 

Ngày Vui Qua Mau—Đức Tân | Motif Music Group

Phân Ưu Cùng Chị Hà Ngọc Bích | Vài Hình Ảnh Về Anh Hà Ngọc Bích K15

PhanUu-Anh-HaNgocBich-K15


CaoPho-Ong-Ha-Ngoc-Bich

Vũ Hán: Thi thể nằm trên phố, không ai dám tới gần—VOA

Viện Dưỡng Lão Ở Mỹ—BS. Trần Công Bảo

Image result for asian vietnamese at nursing home"

Nỗi buồn của người già tại viện dưỡng lão

Cổ nhân có câu: “Sinh, lão, bệnh, tử”. Bốn giai đoạn này không ai có thể tránh khỏi. Chuẩn bị ứng phó với bệnh tật và tuổi già của mình và của thân nhân mình là điều ai cũng có dịp nghĩ tới, kể cả chính kẻ viết bài này là tôi cũng đang sắp sửa bước vào tuổi “thất thập cổ lai hi”.

Anh bạn thân của tôi, Bác Sĩ TNT từ lâu có đề nghị tôi viết một bài về “Viện Dưỡng Lão” để giúp bà con mình có thêm một chút khái niệm về VDL vì anh biết trong suốt 27 năm qua tôi đã liên tục săn sóc cho các cụ già tại các viện dưỡng lão, và cũng đã là “giám đốc y tế” (Medical Director) của nhiều viện dưỡng lão trong vùng. Nay tôi muốn chia xẻ cùng quý bạn một số kinh nghiệm và hiểu biết về VDL.

Trong Việt ngữ chúng ta thường dùng từ Viện Dưỡng Lão, nhưng trong Anh ngữ thì có nhiều từ khác nhau như Nursing home, Convalescent home, Rehabilitation and Nursing center, Skilled nursing facility (SNF), Rest home… Nói chung, viện dưỡng lão là một nơi cho những người bị yếu kém về thể xác không thể tự săn sóc cho mình được trong cuộc sống hàng ngày. Thí dụ như không thể nấu nướng, giặt giũ, đi chợ… nặng hơn nữa như không đủ sức để làm những việc tối cần thiết cho cuộc sống như ăn uống, đi tiêu, đi tiểu… hoặc cần phải có thuốc men đúng lúc mà không thể tự làm được.

Khi nói tới viện dưỡng lão người ta thường chỉ nghĩ tới những người già mà thôi. Thật ra có nhiều người “trẻ” nhưng vì tật bệnh không thể tự lo cho mình được cần phải có sự giúp đỡ của SNF (skilled nursing facility). Vậy thế nào là viện dưỡng lão?

VDL là nơi cung cấp những dịch vụ cần thiết cho cuộc sống hàng ngày cho những người không đủ khả năng lo cho chính mình. Tùy theo mức độ trầm trọng của bệnh tật mà có những VDL khác nhau:

1- Skilled Nursing Facility (SKF): Là nơi cung cấp những dịch vụ cho những người bị khuyết tật nặng như tai biến mạch máu não gây nên bán thân bất toại, hôn mê lâu dài, hoàn toàn không còn khả năng ngay cả trong việc ăn, nuốt, tiêu, tiểu… Thường thường tại SNF có hai phần: phục hồi (rehabilitation) và săn sóc sức khỏe (nursing care). Có những người sau khi được giải phẫu thay xương khớp háng (hip replacement), thay đầu gối (knee replacement), hay mổ tim (bypass, thay valve tim) … cần thời gian tập dượt để phục hồi (rehabilitation). Sau đó họ có thể về nhà sinh hoạt bình thường cùng gia đình.

2- Intermediate care facility (ICF): Cung cấp dịch vụ cho những người bệnh như tật nguyền, già cả nhưng không cần săn sóc cao cấp (intensive care). Thường thường những người này không có thân nhân để lo cho mình nên phải vào đây ở cho đến ngày cuối cùng (custody care).

3- Assisted living facility (ALF): Thường thường những người vào ALF vẫn còn khả năng tự lo những nhu cầu căn bản như tắm rửa, thay quần áo, đi tiêu, đi tiểu một mình được. Họ chỉ cần giúp đỡ trong việc bếp núc, theo dõi thuốc men và chuyên chở đi thăm bác sĩ, nhà thờ, chùa chiền hay mua sắm lặt vặt. Họ vẫn còn phần nào “độc lập”.

4- VDL cho những người quá lú lẫn (Alzheimer facility): Có những bệnh nhân bị lú lẫn nặng, đến nỗi không nhận ra người thân như vợ, chồng, con cháu nữa. Không biết tự đi vào buồng tắm, phòng vệ sinh để làm những công việc tối thiểu. Họ không biết họ ở đâu, dễ đi lang thang và lạc đường. Nếu ở nhà thì phải có người lo cho 24/24. Những viện dưỡng lão dành riêng cho những bệnh nhân này, thường là “locked facilty”, cửa ra vào được khóa lại để bệnh nhân không thể đi lạc ra ngoài. Cách đây khá lâu đã có trường hợp một bệnh nhân đi ra khỏi viện, lạc đường, bị xe lửa cán chết! Từ đó có locked facilty. Đôi khi cũng có những bệnh nhân được gắn alarm vào cổ chân. Nếu bệnh nhân đi qua cửa thì alarm sẽ báo động và nhân viên sẽ kịp thời mang về lại.

NHỮNG DỊCH VỤ ĐƯỢC CUNG CẤP TẠI VIỆN DƯỠNG LÃO

Điều này tùy theo từng viện. Tuy nhiên những dịch vụ sau đây là cần thiết:

1- Phòng ngủ.
2-Ăn uống
3-Theo dõi thuốc men
4-Những điều tối thiểu hàng ngày như tắm rửa, thay quần áo, vệ sinh cá nhân…
5-24/24 lo cho những trường hợp bệnh khẩn cấp.
6-Sinh hoạt hàng ngày như giải trí, tôn giáo…
7- Vật lý trị liệu. Dịch vụ này rất quan trọng để giúp người bệnh có thể phục hồi càng nhiều càng tốt. Trong vật lý trị liệu có nhiều dịch vụ khác nhau:
a- Tập dượt (physical therapy): như tập đi, tập lên xuống cầu thang, tập tự vào giường ngủ hay ra khỏi giường một cách an toàn, không vấp ngã…
b- Speech therapy: tập nói, tập nuốt khi ăn uống… Có những bệnh nhân bị stroke, không thể nói hay ăn được, cần được tập để phục hồi chức năng này.
c- Occupational therapy: Tập mang giầy, bí tất (vớ)… Tập sử dụng bếp gaz, bếp điện cho an toàn để tránh bị tai nạn.

AI TRẢ TIỀN CHO VIỆN DƯỠNG LÃO?

Có nhiều nguồn tài trợ khác nhau:

1-Medicare
2-Medicaid (ở California là Medi-Cal).
3-Bảo hiểm tư, có nhiều người mua sẵn bảo hiểm cho viện dưỡng lão.
4-Tiền để dành của người bệnh (personal funds).

MEDICARE là do quỹ liên bang, chỉ trả tối đa 100 ngày cho những bệnh nhân cần tập dượt để phục hồi chức năng tại một Skilled Nursing Facility (SNF). Thường những bệnh nhân bị stroke, gãy xương… cần dịch vụ này. Medicare KHÔNG TRẢ cho custody care.

MEDICAID là do quỹ liên bang và tiểu bang. Quỹ này trả nhiều hay ít là tùy từng tiểu bang. Medicaid trả cho dịch vụ y tế và custody care.
BẢO HIỂM TƯ thì tuy theo từng trường hợp sẽ có những quyền lợi khác nhau, nhưng thường rất hạn chế.

Hiện nay người ta ước lượng trên nước Mỹ có khoảng 1.4 triệu người sống trong 15,800 viện dưỡng lão. Các viện dưỡng lão này đặt dưới sự kiểm soát của bộ y tế, đặc biệt là do Center for Medicare & Medicaid Services (CMS) giám sát. Hàng năm các viện dưỡng lão đều phải trải qua một cuộc kiểm tra rất gắt gao (survey) của CMS. Viện dưỡng lão nào không đúng tiêu chuẩn thì có thể bị đóng cửa! Mục đích kiểm tra của CMS là để bảo đảm cho các bệnh nhân tại viện dưỡng lão được săn sóc an toàn, đầy đủ với phẩm chất cao. Đồng thời tránh những trường hợp bị bỏ bê (negligence) hay bạo hành (abuse) về thể xác lẫn tinh thần. Tại mỗi viện dưỡng lão đều có lưu trữ hồ sơ kiểm tra cho công chúng xem. Bất cứ ai cũng có thể xem kết quả của các cuộc kiểm tra này. Tất cả các viện dưỡng lã đều phải có các biện pháp để bảo đảm sự săn sóc cho bệnh nhân theo đúng tiêu chuẩn. Nếu không sẽ bị phạt tiền, và có những trường hợp bị đóng cửa.

Trên đây tôi đã trình bày sơ qua về những điểm chính của viện dưỡng lão. Tuy nhiên, như quý bạn đã từng nghe và biết, có nhiều khác biệt giữa những viện dưỡng lão. Theo tôi nhận xét thì quan niệm chung của mọi người là “không muốn vào viện dưỡng lão”. Chúng ta từng nghe những chuyện không tốt thì nhiều, mà những chuyện tốt thì ít. “Tiếng lành đồn gần, tiếng dữ đồn xa”, là câu ngạn ngữ người mình vẫn nói từ xa xưa đến nay. Tôi đã đọc không biết bao nhiêu là bài viết về việc con cái “bất hiếu”, bỏ bố mẹ, ông bà vào viện dưỡng lão rồi không đoái hoài tới. Tôi cũng thấy nhiều trường hợp các cụ vào viện dưỡng lão một thời gian rồi không muốn về nhà với con cháu nữa! Trên đời này không có gì là tuyệt đối cả, trong cái hay có cái dở, và trong cái dở lại có thể tìm ra cái hay. Vậy chúng ta rút tỉa được kinh nghiệm gì trong vấn đề này? Tôi chỉ xin nêu lên những nhận xét chủ quan của riêng tôi mà thôi. Có thể quý vị không đồng ý hết, nhưng nếu rút tỉa được ít nhiều ý kiến xây dựng thì “cũng tốt thôi”.

NHỮNG “BỆNH” CÓ THỂ DO VIỆN DƯỠNG LÃO GÂY RA

1- Lo lắng (anxiety): Trong tháng 9/2011 những nhà nghiên cứu hỏi ý kiến của 378 bệnh nhân trên 60 tuổi nằm viện dưỡng lão tại thành phố Rochester, New York. Kết quả là có trên 27.3% trả lời là họ bị bệnh lo lắng, từ vừa đến nặng. Nếu không được chữa trị sẽ đưa đến bệnh trầm cảm (depression). Nên nhớ là 378 bệnh nhân này là người Mỹ chính cống, sinh ra và lớn lên tại Mỹ. Chúng ta hãy tưởng tượng người Việt mình không biết rành tiếng Anh, không am tường phong tục, tập quán thì sự khó khăn sẽ nhiều như thế nào! Còn một vấn đề nữa là thức ăn, chúng ta quen “nước mắm, thịt kho”…, làm sao mà có thể nuốt hamburger, sandwich… ngày này qua ngày khác! Các vấn đề này càng làm bệnh lo lắng, trầm cảm nặng thêm !

2- Phản ứng của thuốc (adverse drug reactions): Trong tháng 1/2012 ngưòi ta theo dõi các bệnh nhân tại Vviện dưỡng lão, kết qủa là ít nhất 40% các bệnh nhân dùng trên 9 loại thuốc khác nhau. Uống càng nhiều thuốc thì phản ứng càng nhiều. Có ba loại phản ứng khác nhau:

a- Phản ứng phụ (side effects): Thí dụ như uống aspirin làm bao tử khó chịu, thuốc cao máu làm táo bón… Loại này thường xảy ra, không cần phải ngưng thuốc.

b- Drug interference (tạm dịch là thuốc đối tác với nhau): Có nhiều loại thuốc uống chung với nhau sẽ làm tăng hoặc giảm sức tác dụng. Thí dụ thuốc loãng máu coumadin mà uống chung với thuốc tim như amiodarone sẽ làm dễ chảy máu. Có những thức ăn hay nước uống dùng chung với thuốc cũng ảnh hưởng đến thuốc. Thí dụ uống nước bưởi hay nho với một vài loại thuốc cũng sẽ tăng sức tác dụng của thuốc, dễ gây ngộ độc.

c- Dị ứng với thuốc (allergic reaction): Loại này nguy hiểm hơn, thường làm da nổi mề đay, đỏ, ngứa. Nếu nặng thì có thể chết được như phản ứng với penicillin chẳng hạn. Nếu bị dị ứng thì phải ngưng thuốc ngay.

3- Ngã té (fall): Người già rất dễ bị té ngã gây nên nhiều biến chứng quan trọng như chảy máu trong đầu (intracranial bleeding), gãy xương (như gãy cổ xương đùi, tay…). Khi già quá hoặc có những bệnh ảnh hưởng đến sự di chuyển, không còn đi lại vững vàng, nhanh nhẹn như lúc trẻ nên dễ vấp, té ngã.

4- Da bị lở loét (decubitus ulcers): Những người bị liệt giường, không đủ sức để tự mình xoay trở trên giường, rất dễ bị lở loét da gây nên nhiều biến chứng tai hại.

5- Nhiễm trùng (infection): như sưng phổi, nhiễm trùng đường tiểu…nhất là những người cần phải dùng máy móc như máy thở (respirator), ống thông tiểu (Folley catheter)…

6- Thiếu dinh dưỡng, thiếu nước (malnutrition, dehydration): Ở các cụ già thì trung tâm khát (thirst center) trong não không còn nhạy cảm nữa, nên nhiều khi cơ thể cần nước mà không thấy khát không uống nên bị thiếu nước. Cái cảm giác “ngon miệng” (appetite) cũng giảm đi nên không muốn ăn nhiều gây nên tình trạng thiếu dinh dưỡng.

VẬY CÓ NÊN VÀO VIỆN DƯỠNG LÃO KHÔNG?

Việc này thì tùy trường hợp. Theo tôi:

1- Nếu còn có thể ở nhà được mà vẫn an toàn thì ở nhà tốt hơn. Nếu tài chánh cho phép, thì dù mình không đủ khả năng lo cho mình, mình vẫn có thể mướn người “bán thời gian” (part time) đến lo cho mình vài giờ mỗi ngày, giúp ăn uống, tắm rửa, dọn dẹp trong nhà, thuốc men, chở đi bác sĩ…

2- Nếu không thể ở nhà được, mà tài chánh cho phép thì có thể ở những assisted living facilities. Ở đây thường họ chỉ nhận tiền (personal funds) chứ không nhận medicare & medicaid. Tại đây thì sự săn sóc sẽ tốt hơn.

3- Group homes (nhà tư): Có những người nhận săn sóc cho chừng 4-6 người mỗi nhà. Họ cũng lo việc ăn uống, chỗ ở, thuốc men, chở đi bác sĩ… Thường thì rẻ hơn tùy từng group.

4- Nếu “chẳng đặng đừng” phải vào VDL thì phải làm sao để có được sự săn sóc “tốt nhất”?

a- Làm sao để lựa chọn viện dưỡng lão:

– Vào internet để xem ranking của viện dưỡng lão (tương tự như các tiệm ăn có xếp loại A, B, C…)
– Mỗi viện dưỡng lão đều phải có cuốn sổ phúc trình về các cuộc kiểm tra (survey) do Bộ Y Bế làm hàng năm. Trong đó Bộ Y Tế sẽ nêu lên những khuyết điểm mà họ đã tìm thấy. Cuốn sổ này được để ở khu công cộng (public area) trong khuôn viên của viện dưỡng lão. Hỏi receptionist thì họ sẽ chỉ cho.
– Hỏi ý kiến thân nhân những người có thân nhân đang nằm tại đó.
– Quan sát bên trong và ngoài của viện dưỡng lão: Xem có sạch sẽ, không mùi hôi, nước tiểu. Theo dõi cách đối xử, săn sóc của nhân viên với bệnh nhân.
– Nếu có thể thì tìm một viện dưỡng lão có nhiều người Việt đang ở để có nhân viên nói tiếng Việt, có thức ăn Việt, có chương trình giải trí theo kiểu Việt.

b- Nếu đã quyết định chọn viện dưỡng lão cho người thân rồi thì phải làm gì sau đó?

– Chuẩn bị tư tưởng không những cho bệnh nhân mà còn cho cả chính mình và mọi người trong gia đình để có được sự chấp nhận (acceptance) càng nhiều càng tốt.
– Thăm viếng thường xuyên: Nếu nhà đông con cháu thì không nên đến thật đông một lần rồi sau đó nhiều ngày không có ai đến. Nếu được, nhất là trong vài tháng đầu, luân phiên nhau tới, mỗi ngày một lần một vài người. Làm lịch trình ai đi thăm ngày nào, giờ nào…
– Nên làm một cuốn sổ “thông tin” (communication book) để cạnh giường. Trong cuốn sổ này mỗi khi ai đến thăm thì viết ngày giờ, tên người đến thăm, và nhận xét xem bệnh nhân có vấn đề gì cần lưu ý, giải quyết. Nếu không có vấn đề gì thì cũng nên viết vào là không có hoặc cho nhận xét về vui, buồn, than thở của bệnh nhân…
– Cuối tuần hay ngày lễ: nên có người vào hoặc mang bệnh nhân về nhà nửa buổi để được sống với không khí gia đình dù ngắn ngủi, hay đưa ra khỏi viện dưỡng lão để làm đầu, tóc hoặc tới tiệm ăn cho khuây khỏa…
– Nên sắp xếp để bệnh nhân có sách báo, băng nhạc bằng tiếng Việt cho bệnh nhân giải trí.
– Cho dù có những bệnh nhân bị hôn mê bất tỉnh lâu dài, nhưng khi đến thăm hãy cứ thì thầm bên tai họ những lời yêu thương, những kỷ niệm cũ. Nắm tay, xoa dầu để tỏ tình thương yêu. Tuy họ không có thể cảm thấy được 100% nhưng chắc chắn họ vẫn còn một chút nhận thức, làm họ hạnh phúc hơn, mặc dù mình không nhận thấy. Để bên đầu giường những băng nhạc, câu kinh mà khi còn khỏe họ đã thích nghe.
– Một điều chót mà theo kinh nghiệm của tôi, rất có hiệu quả: Đối xử tốt nhưng nghiêm túc với nhân viên của viện dưỡng lão:

Đối xử tốt: Lịch sự, nhẹ nhàng, không thiếu những lời cám ơn cho những nhân viên phục vụ tốt. Thỉnh thoảng mua một vài món quà nhỏ cho họ (tôi xin nhấn mạnh “nhỏ thôi”– đừng nên coi đây là hối lộ) như đồ ăn, thức uống … để bày tỏ lòng biết ơn của mình. Mình tốt với họ thì họ sẽ quan tâm đến mình nhiều hơn. Người mình vẫn nói: “Có qua có lại mới toại lòng nhau”).

Tuy nhiên đối xử tốt không có nghĩa là mình chấp nhận những sai trái của họ. Thí dụ mình đã báo cáo những thay đổi về sức khỏe của bệnh nhân cho họ mà không ai quan tâm giải quyết thì mình phải lịch sự nêu ra liền. Nếu cần thì gặp ngay những người có trách nhiệm như charge nurse, nursing director và ngay cả giám đốc của viện dưỡng lão để được giải quyết. Nên nhớ là phải lịch sự, nhã nhặn nhưng cương quyết thì họ sẽ nể phục mình. Tôi đã thấy nhiều trường hợp đạt yêu cầu một cách rất khả quan.

Trên đây là những kinh nghiệm của tôi xin chia sẻ với quý bạn. Dĩ nhiên là không hoàn toàn đầy đủ tất cả những gì quý bạn mong muốn, nhưng hy vọng cũng đáp ứng được phần nào những ưu tư, lo lắng cho người thân của quý bạn.

Bác Sĩ Trần Công Bảo

Phân Ưu Cùng Chị Đặng Đức Ý (K28/1)

PhanUuAnhDangDucYK28
thumbnail

Coronavirus From Wuhan, China—CBS News | Global News | DW News | BBC News

Vài Hình Ảnh Thăm Viếng Cuối Năm Kỷ Hợi

Vui Buồn Đời Lính Kỳ Thứ 17 | Đại Hội Võ Bị Toàn Cầu Kỳ Thứ 22—Việt Mỹ Television

Phân Ưu Cùng Anh Chị Lê Tấn Tài Khóa 20

PU-NM-AnhTaiK20

thumbnail

Thư Chúc Tết Canh Tý—Nhị Vị Cựu Chỉ Huy Trưởng TVBQGVN

ThuChucTet-ChiHuyTruongMời click lên thư để đọc phóng ảnh lớn hơn

Vài Hình Ảnh Tập Văn Nghệ

Chúc Tết Cựu Trung Tướng Chỉ Huy Trưởng

Rước Xuân Về Nhà—Motif Music Group

Chúc Mừng Năm Mới Canh Tý | Happy New Year 2020

ChucTetCanhTy
Xuân Collection—Motif Music Group


giphy-(a)

Người Bạn Bên Đường—Nguyên Nhung

Từ lâu rồi tôi đã quen xem nó là người bạn thầm lặng của tôi, ở góc đường nơi gần đó có một trạm xe bus, mỗi tuần lễ tôi có 5 ngày, mỗi ngày có ít nhất 10 phút để gửi cho nó những tâm sự vẩn vơ của mình, khi không dễ tìm được ai đó biết nghe những điều mình muốn kể.

Mỗi buổi sáng bất cứ thời tiết nào, trạm xe bus này luôn luôn có một đám hành khách quen thuộc chờ xe đi làm, gần như đều biết mặt nhau và câu chào ngắn nhất là “Hi!” mỗi lần gặp. Theo thói quen, tôi thích ra khỏi nhà sớm hơn mười phút, đứng chờ xe mà cũng để tựa người vào gốc thông ven đường, gửi cho người bạn thầm lặng dễ thương vài điều suy nghĩ của mình trước những đổi thay của thời tiết, một biến động nào đó trong tâm hồn, hay những gì tôi bắt gặp trong đời sống xung quanh.

Những khuôn mặt hành khách thường xuyên gặp gỡ nhau trên một đoạn đường nào đó, bỗng làm cho mọi người dễ gần gũi nhau hơn, hôm nào vắng cũng cảm thấy hơi thắc mắc. Người ta có thể làm bạn với nhau từ những chuyện nhỏ nhặt như vậy. Isabel sau này là bạn đồng hành với tôi trên một quãng đường, và ngay cả Bob, ông tài xế da đen tôi tưởng là rất khó thương kia cũng có một tâm hồn dễ thương hơn màu da của ông nhiều lắm.

Tôi có thói quen đêm nào cũng đọc sách trước khi ngủ, hôm ấy khi mò đến cái kính thì không biết là mình đã đánh rơi ở đâu. Tôi nghĩ đến chuyện hôm sau phải đi mua cặp kính khác, nhưng sáng hôm sau khi lên xe, ông tài xế sau khi bấm thẻ, đã giơ ra trước mặt tôi cái bao kính màu nâu. Thật ngạc nhiên, thì ra ông tuy có vẻ lầm lì như không thèm biết những khách quen đi xe mỗi ngày, vẫn chưa hẳn là người không tử tế. Đứa bé gái chưa đầy năm rất bụ bẫm được mẹ bế tới nhà trẻ trước khi đi làm, ngày nào cũng nhoẻn miệng cười có vài chiếc răng sữa trắng nõn với những người hành khách ngồi gần mẹ nó, nụ cười trẻ thơ rất hồn nhiên như ly cà phê nóng, như chiếc “donut” tươm đầy mật gửi cho những người xung quanh một chút vui tươi, an bình cho một ngày vật lộn vì sinh kế.

Tối qua trời lạnh, gió rền rĩ trong những vòm cây trong vườn, gió gào thét trên mái nhà rồi luồn vào mái hiên, khiến tôi nghĩ đến cái tổ chim sẻ bằng cỏ khô, vẫn liếp chiếp mượn mái hiên nhà tôi làm tổ ấm. Trời rét, gió thổi rung bần bật những thân cây trong vườn, chắc người bạn thầm lặng là cây thông bên đường của tôi cũng quằn quại chống trả với cơn gió mùa đông khắc nghiệt. Sáng nay gió đã rủ nhau đi xa, trời lại yên tĩnh với cái rét ngọt luồn vào xương tủy. Đứng nép sau gốc thông là ông già râu bạc, người khách quen của chuyến xe bus, mỉm cười chào tôi, cả khuôn mặt trốn kỹ trong chiếc mũ len chỉ thò ra đôi mắt, cái miệng có chòm râu bạc. Ngày nào ông cũng đợi chuyến xe đi vào “down town”, chẳng biết ông làm gì nhưng rồi có một ngày tôi cũng biết, khi bắt gặp ông với tấm bảng giấy đứng bên lề đường, giữa dòng xe cộ qua lại đông đúc. Hóa ra ông là một người “homeless” sống ở dưới cái gầm cầu nằm trong khu ngoại ô ít xe qua lại, tôi đã nhìn thấy ông ở một góc đường trong “down town”, với mảnh giấy carton viết xiên xẹo mấy dòng chữ.

Mỗi sáng ông chịu khó đón xe đi vào một nơi không ai biết ông là ai, để trốn tránh một hiện tại đau khổ. Không một mái nhà, không gia đình,  hình như có hôm đi dạo quanh khu nhà, tôi đã nhìn thấy một người homless sống dưới gầm cầu, che chắn kỹ lưỡng chỗ ngủ của mình bằng những mảnh thùng cứng chất xung quanh một cái xe lấy ở khu chợ nào đó. Không hiểu có phải ông già râu bạc đã chui từ dưới gầm cầu lên để nhập vào đám hành khách mỗi ngày trên chuyến xe lúc bảy giờ sáng.

Ông thường ngồi ở hàng ghế phía sau con bé con chưa đầy năm, để được nhìn ánh mắt trong veo và cái miệng toe toét cười của nó dành cho ông. Con bé thỉnh thoảng nhoai người xuống để cười với ông, giơ bàn tay bụ bẫm bé xíu ra như muốn nắm lấy ngón tay thô kệch của người đàn ông nghèo khổ đang ngoắc ngoắc nó, nhưng ông không bao giờ dám chạm vào bàn tay non nớt của đứa bé thiên thần, chỉ vì đâu đó có một khoảng cách mà ông tự cảm thấy toát ra trong đôi mắt của mọi người xung quanh.

Năm nào tôi cũng nhận được nhiều tấm thiệp Giáng Sinh, hình ảnh và màu sắc tươi vui từ bằng hữu xa gần gửi đến, kèm theo những lời chúc tuyệt vời cho mùa Lễ đẹp nhất trong năm. Tôi nghĩ đến ông già râu bạc, đến người con gái Mễ Tây Cơ hay bấm chuông cho tôi xuống khi xe sắp đến trạm, người mẹ bế đứa con thơ, bà Mary hay ngồi ở hàng ghế đầu cạnh cửa đi lên đi xuống, hay người tài xế da đen quen thuộc trên chuyến xe quen mỗi ngày. Sáng hôm đó trước khi lên xe, tôi đã hỏi thầm điều đó với người bạn thầm lặng của mình, nghe tiếng reo vi vu trong gió, chắc chắn là đã đồng cảm về dự định của tôi trong mùa Giáng Sinh năm nay, đó là chuyện sao không gửi cho những người bạn mỗi ngày của mình một tấm thiệp Giáng Sinh đơn sơ mua ở một tiệm 99 cents phía bên kia đường, với câu chúc đẹp nhất trong mùa Giáng Sinh.

Vài ngày trước lễ Giáng Sinh, những tấm thiệp đã được tôi gửi đến từng người bạn đồng hành thân thiết của tôi trên chuyến xe buổi sáng, tôi nhận thấy nét hân hoan cảm động trên khuôn mặt mỗi người, và nụ cười với hàm rắng trắng bóng của người tài xế da đen bỗng dễ thương hơn, ông ta đang huýt sáo một bản nhạc giáng sinh có âm điệu vui tươi. Ông già râu bạc vẫn nháy mắt cười với đứa bé nằm trong nôi, con bé hôm ấy được mẹ quấn thêm lớp chăn mới rất ấm. Ông có vẻ xúc động khi nhận tấm thiệp giáng sinh của tôi, hàm râu bạc rung rung khi đôi môi muốn nhếch một nụ cười mà lại méo xệch đi vì cảm động, rồi khi nhìn thấy tờ giấy mười đồng tôi gấp nhỏ trong lòng tấm thiệp, dường như đôi mắt ông mờ đi dưới màn lệ mỏng. Dù không nói ra nhưng chắc ông đã hiểu hết tâm tình của tôi khi gửi đến ông món quà nhỏ bé ấy, như cây thông bên đường, người bạn thầm lặng của tôi, tôi chỉ âm thầm kể cho nó nghe những gì ấp ủ trong lòng mình, rồi khi gió reo vi vu những cung đàn êm ái từ ngọn thông xanh, đấy có phải là câu trả lời dịu dàng nhất mà tôi nhận được.

nguyennhung

Buổi chiều trước tuần lễ Giáng Sinh, tôi trở về nhà với một nỗi buồn ngổn ngang nặng trĩu trong lòng. Bao giờ cũng thế, những buổi chiều đông nhạt nhòa ẩm lạnh cũng làm tâm hồn gây gây một nỗi buồn không duyên cớ. Đi ngang ngôi nhà thờ nhỏ đã thấy người ta giăng đèn sáng trưng, chỉ một màu trắng lung linh trên cây thánh giá. Vẳng trong chiều tà là tiếng chuông trong trẻo vang lên trong ngôi giáo đường thơm mùi gỗ thông, gợi cho tôi nhớ đến những mùa Giáng Sinh thời trẻ tuổi. Bên này đường, người bạn dễ thương của tôi vẫn lặng lẽ trong bóng tối của buổi chiều tà, khi đi qua tôi không bao giờ quên sờ vào thân gỗ xần xùi của nó, một mảnh vỏ bé xíu rơi vào tay tôi để lại một mùi thơm hăng hắc mà dễ chịu vô cùng. Tôi nhìn lên ngọn thông, chào nó và đi về nhà với mùi hương của miếng vỏ thông còn vương trên những ngón tay, như ngày xưa thời hoa mộng, mùi hương của buổi hẹn hò vẫn còn vương vấn trong lòng người thiếu nữ.

Sáng nay, trước khi lên xe tôi đã đứng chờ khá lâu nơi gốc thông ven đường, không thấy ông già râu bạc chờ xe như thường lệ, tự nhiên tôi lại băn khoăn chờ đợi. Bà Mary đã nghỉ sớm để sửa soạn nhà cửa mừng lễ Giáng Sinh với đứa con ở xa về, chuyến xe hôm đó chỉ có cô bé Mễ Tây Cơ luôn miệng kể chuyện, người phụ nữ trẻ vẫn bế đứa bé gái lên xe đúng giờ, rồi khi xe sắp chạy mà vẫn chưa thấy bóng ông già râu bạc. Isabel nhanh miệng tỏ ý thắc mắc về người bạn đồng hành già nhất đã vắng mặt trong chuyến xe, rồi lại quên ngay khi quay sang hỏi tôi về cách nấu món “soup” phở mà cô đã thưởng thức một lần ở quán ăn Việt Nam.

Buổi tối về nhà trong căn phòng ấm áp, cây thông nhỏ ở góc bàn vẫn thi nhau chớp lên những tia sáng nhiều màu thật đẹp, hắt lên khuôn mặt xinh xắn của con búp bê tật nguyền đứng trong tủ sách một vẻ đẹp huyền ảo. Con búp bê tật nguyền mà tôi luôn mang theo đời mình từng chặng đường đời, vẫn là một kỷ niệm Tình yêu Giáng Sinh đẹp nhất trong đời tôi. Mỗi năm, gần bốn mươi năm rồi nhỉ, năm nào tôi có lúc như một đứa trẻ con, say sưa may cho con búp bê tật nguyền một cái váy đẹp, thắt một cái nơ cùng màu áo lên mái tóc xác xơ của nó. Ngày xưa con búp bê xinh đẹp như một thiếu nữ tuổi mười lăm, lành lặn và duyên dáng trong bàn tay của tôi ở tuổi hai mươi, đã bị mấy đứa trẻ con nghịch ngợm dành giựt đến nỗi một chân của nó bị kéo lìa ra và không còn trở lại được tình trạng cũ. Nó vẫn đứng đó với khuôn mặt kiều diễm không bao giờ thay đổi, đôi mắt to và hàng mi cong nhìn tôi như thuở ban đầu. Con búp bê vẫn thế, chỉ khác là cái chân bị tật nguyền nên dáng đứng hơi lệch lạc, còn tôi, tôi không phải tôi của những năm tháng cũ.

Ôi kỷ niệm! Dường như con người hay mang theo trong đời mình những kỷ niệm, mặc dù kỷ niệm đẹp nhưng với thời gian bao giờ cũng trở thành kỷ niệm buồn. Tôi cũng không vượt qua được điều đó dù tiếng chuông trong trẻo mùa Giáng Sinh của hiện tại, vẫn gieo vào lòng tôi nỗi khắc khoải sầu muộn. Tôi vẫn chỉ kể cho người bạn thầm lặng bên đường toàn những nỗi buồn vu vơ, để rồi nghe tiếng lá reo trên khoảng trời mênh mông, tôi nhận lại làm niềm vui mỗi ngày của đời mình. Dưới gốc thông ấy có bao nhiêu người dừng chân ở đó, họ có bao giờ nghĩ nó như một người bạn thầm lặng bên đường? Ông già cựu chiến binh râu bạc vào mùa Đông cũng hay nép vào đó trốn gió, có khi nào ông cảm nhận được sự chia xẻ của nó qua tiếng lá reo trên khoảng không bát ngát?

Đêm đã khuya mà tôi vẫn trằn trọc khó ngủ, cảm thấy thiêu thiếu một điều gì trong khoảng không gian quạnh vắng. Tôi nghĩ đến những bản nhạc Giáng Sinh qua tiếng đàn của Clayderman, trong cái CD người bạn gửi tặng. Tiếng đàn dương cầm của người nhạc sĩ tài ba lan lan, bồng bềnh theo giấc ngủ, ở đó có một mùa Giáng Sinh và những bức tượng Thánh trong ngôi giáo đường xa tít tắp, lâu lắm rồi tôi đã bỏ quên trong ký ức. Tôi còn hình dung ra khuôn mặt say sưa của người nhạc sĩ và đôi tay của ông đang lướt trên phím đàn, đêm trôi đi như một dòng sông. Tiếng dương cầm của Clayderman dìu dặt thánh thót đưa những cung bậc của âm nhạc trong đêm khuya làm tim tôi chảy ra những giọt lệ…

Buổi sáng tôi dậy sớm, dù đêm ngủ không ngon giấc, lại nghĩ đến người đàn ông râu bạc hôm qua không thấy đón xe đi về down town, làm người hành khất đứng bên lề đường với tấm carton viết lộn xộn những hàng chữ. Ông ta có đau ốm gì không, cuộn mình trong cái túi ngủ dưới gầm cầu có đủ ấm trong mùa đông, những mảnh thùng giấy có đủ sức che được những hạt mưa và gió lạnh lùa vào tấm thân khốn khổ của kiếp không nhà? Bao nhiêu câu hỏi cứ chờn vờn trong óc tôi với một sự so sánh đơn giản thế nào là hạnh phúc và không hạnh phúc. Tôi định rằng sáng nay, một buổi sáng áp lễ Giáng Sinh, tôi sẽ đón xe sớm hơn bình thường để thủ thỉ với người bạn bên đường nỗi trăn trở của mình, và cũng muốn biết hôm nay ông già râu bạc có đến trốn gió sau cây thông để đi “down town” như mọi ngày không?

Buổi sáng áp lễ Giáng Sinh năm nay tự nhiên trời ấm áp và ít gió, thật là một điều may mắn hạnh phúc cho ông già râu bạc ở gầm cầu. Tôi linh tính như ngày hôm nay mọi điều đều tốt đẹp hơn cho mình, kể cả cây thông bên góc đường gần trạm xe bus. Đúng như tôi nghĩ, ông già râu bạc đã lấp ló đứng sau gốc thông, thấy tôi đi tới ông toe miệng còn vài chiếc răng sún ra cười, và điều ngạc nhiên hơn cả là nơi gốc thông, có một vòng nơ quấn quanh gốc cây, lại thêm chùm trái châu lóng lánh bạc gắn lên chiếc nơ đỏ. Món quà Giáng Sinh mà ông già râu bạc nghèo khổ đã mang đến cho người bạn bên đường, cây thông của chúng tôi, tôi bỗng chợt nhận ra hạnh phúc là niềm vui mà mọi loài có thể chia cho nhau lại từ những nhỏ nhoi nhất.

Nguyên Nhung